Programy własne

1. PROGRAM PRACY PRZEDSZKOLE NR 1 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W MYSŁOWICACH

Na podstawie:
1. Rozporządzenia MEN z dnia 23 grudnia 2008r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół
( Dz. U., z dnia 15 stycznia 2009r.)
2. Konwencji Praw Dziecka
3. Wniosków wynikających z pełnionego nadzoru pedagogicznego, wniosków nauczycieli wynikających z podsumowań pracy pedagogicznej.

I. Wstęp
II. Założenia programowe i organizacyjne
III. Cele programu
IV. Oddziaływania wychowawcze w grupie integracyjnej.
V Główne założenia wychowania i nauczania integracyjnego.
VI. Formy pracy z dziećmi
VII. Metody ewaluacji programu

I. Wstęp
Przedszkole jako instytucja wspomagająca rodzinę w organizowaniu opieki nad dzieckiem i jego wychowaniu posiada bardzo dobre warunki do kształtowania postaw dzieci i rozwoju jego osobowości. Do tych warunków (mocnych stron) należą:
* wiek dziecka – okres przedszkolny to czas, kiedy dziecko jest nieustannie ciekawe, chłonne, szybko się uczy, a naturalne potrzeby aktywności, kontaktu z rówieśnikami powodują, że stosunkowo łatwo wyposażyć je w pożądane nawyki, umiejętności potrzebne w dalszym życiu. Szczęśliwe dzieciństwo to najczęściej szczęśliwa dorosłość;
* stosunkowo długi dzienny czas pobytu dziecka w przedszkolu ( 5 -9 godz. dziennie) oraz okres uczęszczania do przedszkola – (średnio 3-4 lata) Dziecko ma szansę poprzez codziennie kontakty, obserwacje i samodzielne działanie nabyć i utrwalić społecznie pożądane zachowania i nawyki;
* otoczenie dziecka – grupa rówieśnicza i osoby dorosłe wprowadzająca dziecko w coraz liczniejsze kontakty z ludźmi, kontakty, które przebiegają w urozmaiconych, ciągle nowych sytuacjach. Wspólne zabawy z kolegami niejednokrotnie stwarzają konflikty, ale te są również „szkołą życia” dziecko uczy się kompromisu, czasem ma szansę być przywódcą i organizatorem, a czasem musi swoje zachowanie i oczekiwania podporządkować innym. W grupie rówieśniczej dziecko zaspokaja swoje potrzeby kontaktu z rówieśnikami, potrzebę związku i działania z osobami bliskimi, potrzebę akceptacji i uznania, dorośli są z kolei wzorem do naśladowania, oraz dbają o odpowiedni klimat wychowawczy (o zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa i miłości) sprzyjający realizowaniu przez dziecko tych potrzeb. Taka atmosfera oraz przemyślane formy i metody pracy dają szansę na dalszy wszechstronny rozwój osobowości, kształtowanie się zainteresowań, postaw, nawyków.
* możliwość jednolitego oddziaływania wraz z rodziną dziecka. Poprawnie poprowadzona wspólna działalność wychowawcza daje szansę, na trwałe ukształtowanie pożądanych postaw, nawyków, zachowań.
* wykształcona kadra pedagogiczna zajmująca się dzieckiem – kadra, która potrafi zaobserwować stopień rozwoju dziecka, dostrzeże pojawiające się trudności i potrafi je rozwiązywać. Stanowi tez nieustanny przykład i wzór do naśladowania.
Biorąc pod uwagę powyższe warunki, przedszkole jest więc znakomitym miejscem gdzie dziecko zdobywa pierwsze doświadczenia społeczne, uczy się podstawowych zasad współżycia społecznego, poznaje system przyjętych wartości i ma szanse utrwalić prawidłowe, pożądane społecznie nawyki. Uwewnętrznione zalążki postaw, zdobyte umiejętności i nawyki poprowadzą do ukształtowania się dojrzałej osobowości a więc jednostki, która:
- jest aktywna, potrafi rozwiązywać problemy, urzeczywistnia swoje marzenia, rozwija zainteresowania,
- dysponuje potrzebami wyższymi, intelektualnymi,
- posiada wewnętrzny system wartości zgodny z przyjętymi normami,
- posiada zdolność do samooceny,
- jest odporna na stres, wytrwała, asertywna, potrafi współżyć w grupie, czerpie radość z
kontaktów społecznych, (klasa szkolna, rodzina, praca zawodowa)

II. Założenia programowe i organizacyjne
1. Treści programu wychowawczego oparte są na podstawie programowej wychowania przedszkolnego i mieszczą się w zakresie:
- poznawania i rozumienia siebie i świata,
- nabywania umiejętności poprzez działanie
- odnajdywania swojego miejsca w grupie rówieśniczej,
- budowania systemu wartości.
2. Podstawą pracy z dzieckiem jest indywidualna znajomość każdego z wychowanków, jego rozwoju, sytuacji rodzinnej, oraz kontakt psychiczny warunkujący wzajemne zaufanie. Ustalając plany pracy grupowej nauczycielki współpracują z rodzicami, przekazują proponowane formy pracy z dziećmi, uzyskują zgodę poparcie i pomoc rodziców w realizacji zadań.
3. W przedszkolu, w grupie, powinien panować sprzyjający klimat wychowawczy, treści dydaktyczne są podrzędne w stosunku do treści wychowawczych, Zajęcia i treści programowe muszą by ć dostosowane do możliwości dzieci - każde dziecko akceptuje swoje zadania do wykonania i czerpie z tego radość i zadowolenie.
4. W kształtowaniu nawyków i umiejętności nauczyciele zachowują odpowiednią kolejność kroków, a więc: poznanie przez dziecko rzeczywistości, wzbudzenie pozytywnych uczuć, emocji, odczuć a następnie samodzielne działania dziecka.
5. Zabawy i inne formy działania dzieci są związane z jego najbliższym środowiskiem, dotyczą sytuacji z życia codziennego, są dziecku bliskie.
6. Stosowane są aktywizujące, czynne metody pracy, w szczególności metoda samodzielnych doświadczeń, zadań stawianych do wykonania, metoda projektu, pedagogika zabawy, metody relaksacyjne.
7. Stosowane środki dydaktyczne i formy pracy zapewniają dziecku możliwość działania, są czynnikiem motywującym, wyzwalającym aktywność.
8. Nauczyciele współpracują z rodzicami w zakresie stosowania odpowiednich dla dziecka metod wychowawczych, stosowany system kar i nagród jest spójny ze środowiskiem rodzinnym dziecka.
9. Stosowana jest pedagogizacja rodziców – spotkania z pedagogiem, psychologiem, lekarzem. Spotkania są zarówno grupowe, jak i indywidualne gdzie rodzic może skorzystać z pomocy i rady.
10. Wszyscy nauczyciele (katechetka, specjaliści, przestrzegają jednakowych zasad postępowania w stosunku do dzieci oraz zasad wychowania.

III. Cele programu
Cel główny programu:
Stwarzanie warunków pozwalających na pełny i wszechstronny rozwój dziecka zgodnie z jego naturalnymi cechami, przy wzajemnej współpracy z rodziną dziecka. Wyposażenie dziecka w nawyki i umiejętności pozwalające na radosne uczestnictwo w dalszym życiu społecznym.
Cele szczegółowe, oczekiwane rezultaty:
1. Dziecko potrafi dbać o realizacje własnych potrzeb nie krzywdząc przy tym innych:
- ma poczucie własnej wartości, potrafi prezentować swoje umiejętności, znosić porażki nie tracąc wiary we własne siły,
- docenia zdolności innych i ich prawo do równorzędnego z sobą funkcjonowania,
- wyraża swoje potrzeby i oczekiwania,
- dostrzega oczekiwania i potrzeby innych,
- współpracuje z innymi, udziela pomocy młodszym, mniej sprawnym,
- jest komunikatywne, otwarte w stosunku do wychowawczyń,
- nie pozwala się wykorzystywać, dzieli się uczuciami i emocjami z osobami dorosłymi i zaufanymi,
- dzieli się z innymi tym co posiada, zachowując dla siebie sprawiedliwą część,
2. Dziecko potrafi poprawnie zachować się w środowisku społecznym,
- rozumie i przestrzega zasad zgodnego współżycia w grupie,
- kulturalnie zwraca się do innych, używa form grzecznościowych,
- zna i przestrzega ustalonych zasad i reguł,
- chętnie wykonuje swoje przydzielone obowiązki,
- jest samodzielne na miarę swoich możliwości,
- szanuje cudza własność,
- szanuje mienie przedszkolne,
- utrzymuje porządek w swoim otoczeniu,
3. Dziecko dba o swoje zdrowie i zdrowie innych
- posługuje się umiarkowanym głosem,
- przestrzega zasad bezpiecznego zachowania się, (nie popycha innych, nie oddala się od opiekunów)
- zna i przestrzega zasad higieny osobistej (używa chusteczki do nosa, zasłania usta podczas kaszlu, myje ręce zęby)
- kulturalnie je i zachowuje się przy stole
- nie spożywa nieznanych produktów
- zauważa sytuacje niebezpieczne dla zdrowia i życia, zgłasza dorosłym
niebezpieczeństwa, unika zagrożeń,
- nie przejawia lęku wobec lekarza, pielęgniarki, stomatologa,
4. Dziecko dostrzega i rozumie wartość koleżeństwa i przyjaźni, akceptuje odmienność innych ludzi
- bawi się z niepełnosprawnymi rówieśnikami,
- jest życzliwe, okazuje pomoc w codziennych sytuacjach,
- nie używa obraźliwych określeń, kulturalnie odnosi się do osób starszych, mniej
sprawnych,
5. Dziecko szanuje przyrodę
- nie zaśmieca otoczenia, wyrzuca śmieci do kosza, a razie jego braku w pobliżu, chowa do kieszeni lub oddaje dorosłym, rozumie konieczność zachowania czystości,
- nie niszczy drzew i roślin,
- jest przyjacielem zwierząt,
6. Dziecko jest przywiązane do swojej rodziny i ziemi ojczystej
- zna swoje miejsce zamieszkania, zna miejsce pracy rodziców, szanuje prace rodziców dostrzega wartość pracy,
- składa życzenia członkom rodziny i przyjaciołom z okazji świat, urodzin,
- zna symbole (na miarę swoich możliwości) narodowe, regionalne i religijne i nie
zachowuje się wobec nich nagannie,
- zna tradycje regionalne i narodowe,

IV. Oddziaływania wychowawcze w grupie integracyjnej.
Nasza placówka z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo z Zakładem Opiekuńczo – Rehabilitacyjnym przyjmuje dzieci z następującymi typami niepełnosprawności:
1. Uszkodzenie narządów ruchu (różne postacie Dziecięcego Porażenia Mózgowego,
Przepukliny i rozszczepy kręgosłupa),
2. Z wadami genetycznymi (zespół Downa, zespół kruchego chromosomu x),
3. Upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim i umiarkowanym,
4. Zaburzeniami dynamiki procesów nerwowych – dzieci z objawami nadpobudliwości psychoruchowej ADD i ADHD.
Zgodnie z przyjętymi założeniami integracyjnego systemu kształcenia uważamy, że:
1. przedszkole jest miejscem, w którym dzieci niepełnosprawne mogą realizować swoje prawa do opieki, wychowania i nauczania w grupie pełnosprawnych rówieśników poprzez aktywne uczestnictwo w jej życiu,
2. realizacja zadań zawartych w podstawie programowej służy wspomaganiu i ukierunkowywaniu ogólnego rozwoju psychofizycznego dzieci niepełnosprawnych,
3. organizacja pracy przedszkola ( likwidacja barier architektonicznych, prowadzenie grupy przez dwóch nauczycieli z przygotowaniem pedagogicznym i kwalifikacjami w zakresie oligofrenopedagogiki, stała współpraca z psychologiem, logopedą, zapewnienie pomocy w transporcie do placówki oraz za zajęcia rehabilitacyjne, obecność woźnej oddziałowej wspomagającej dzieci w czynnościach samoobsługowych związanych z jedzeniem, toaletą, ubieraniem , formy współpracy z rodzicami, placówkami kulturalnymi takimi jak MCK) umożliwia korzystanie z placówki dzieciom niepełnosprawnym,
4. konieczne jest uwzględnienie indywidualnych potrzeb i predyspozycji dzieci poprzez wprowadzenie następujących zasad, form i metod pracy z dziećmi niepełnosprawnymi:
- podstawą wszelkich oddziaływań opiekuńczych, wychowawczych czy terapeutycznych jest nawiązanie prawidłowego kontaktu emocjonalnego z dzieckiem,
- zapewnienie poczucia bezpieczeństwa podczas zabaw i zajęć grupowych i indywidualnych,
- podmiotowe traktowanie dziecka,
- dostosowanie zadań i wymagań do możliwości rozwojowych dziecka, a nie do jego wieku.

Każde dziecko niepełnosprawne ma opracowany indywidualny program terapeutyczny uwzględniający wskazania terapeutyczne wynikające z oceny poziomu rozwoju:
- procesów orientacyjno-poznawczych (uwaga, spostrzeganie, pamięć),
- myślenia,
- motoryki dużej i malej oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej,
-poziomu dojrzałości społecznej (poziom samoobsługi, komunikowania się , uspołecznienia),
- procesów emocjonalno-motywacyjnych.

Podstawowe zadania wychowawcze dla całej grupy dzieci niepełnosprawnych to:
- samoobsługa w czynnościach codziennych takich jak rozbieranie się i ubierania, mycie rąk, sygnalizowanie potrzeb fizjologicznych i prawidłowe korzystanie z toalety, samodzielne spożywanie posiłków,
- samodzielne poruszanie się na terenie Sali i placu zabaw wokół przedszkola,
- jak najsprawniejsze posługiwanie się rękoma,
-komunikowanie się z otoczeniem – słowne lub przy pomocy gestów,
- stymulacja ogólnego rozwoju psychomotorycznego w następujących sferach:
• motoryka mała,
• motoryka duża,
• mowa czynna i bierna,
• rozwój procesów poznawczych,
• somatognozja,
• rozwój osobowo – społeczny.

Z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo z Ośrodkiem Rehabilitacyjno – Wychowawczym w Mysłowicach –Brzezince dzieci z uszkodzeniami narządów ruchu korzystają ze specjalistycznych zajęć rehabilitacyjnych na terenie tej placówki.
Stały kontakt z ośrodkiem umożliwia przepływ informacji i wskazówek rehabilitacyjnych (np. wskazane pozycje przy stoliku, w trakcie zabaw na podłodze).
Na terenie przedszkola stymulacja motoryki dużej dzieci odbywa się poprzez wspólne zabawy całej grupy oraz zajęcia prowadzone metoda W. Sherborne. Celem tych zajęć jest również poznawani i utrwalanie orientacji w schemacie własnego ciała oraz orientacji w przestrzeni (góra-dół, przód-tył, na, pod, nad). Zajęcia te prowadzone są przez psychologa z pomocą nauczyciela wspomagającego.
Dzieci niepełnosprawne z obniżoną sprawnością manualną i koordynacją wzrokowo-ruchową uczestniczą w grupowych i indywidualnych zajęciach stymulujących tę sferę w zakresie:
- wypracowywania i utrwalania prawidłowych wzorców ruchowych (chwyt pensętowy, koordynacja obu stron ciała poprze zabawy klockami, drobnymi przedmiotami, układankami kołeczkowymi, koralami, guzikami, masami plastycznymi).
-wypracowywania zdolności kontroli wzrokowej nad elementami kontroli ruchu (bazgrota wahadłowa, pionowa, pozioma, oburącz lub pojedynczo wykonywana z pomocą opiekuna, a później samodzielnie)
-usprawniania motoryki rąk poprzez zabawy manipulacyjne takie jak ugniatanie mas plastycznych, zabawy piaskiem i wodą, posypywanie kaszą, solą papieru posmarowanego klejem, rwanie papieru, nawlekanie koralików i zabawy konstrukcyjne takie jak wkładanie klocków do pojemników, piętrzenie ich, scalanie.
-ćwiczenia relaksacyjne, a zarazem pobudzające motywacje do czynności grafomotorycznych, takie jak malowanie palcami, odciski dłoni, palców na papierze, stemplowanie, malowanie wacikiem lub grubym pędzlem, zabawy paluszkowe.

Wszystkie dzieci objęte są zajęciami z zakresu stymulacji polisensorycznej (zmysł wzroku, słuchu, smaku, zapachu, dotyku, propriorecepcji i równowagi). Dzieciom z uszkodzonym narządem ruchu chcemy zapewnić stały dopływ informacji o swoim ciele i otoczeniu poprzez różne kanały zmysłowe (przede wszystkim dotyk, czucie głębokie, zmysł równowagi). U pozostałych dzieci zajęcia te będą próbą dostarczenia „odpowiedniej” ilości wrażeń zmysłowych, których niedobór może być przyczyną nadpobudliwości ruchowej i zaburzeń koncentracji uwagi.

W procesie osobowo-społecznym zapewniamy możliwość zaspakajania takich potrzeb jak: bezpieczeństwo, akceptacja (nacechowane życzliwością zindywidualizowane podejście do dziecka, wnikliwa i stała analiza jego potrzeb edukacyjnych i emocjonalnych), przynależność do grupy poprzez udział we wszystkich wspólnych zabawach i zajęciach z rówieśnikami. Budowanie poczucia autonomii poprzez nacisk na usamodzielnienie się zarówno w zakresie samoobsługi jak i nawiązywaniu kontaktów z innymi dziećmi.

W swojej pracy posługujemy się następującymi metodami:
-W. Sherborne, J. Baran, Kepharta, G. Domana, Frostig, Grunzburga, malowanie dziesięcioma palcami, B. Strauss, „Rytmów” E. Przyborowskiej-Wynimko, pedagogiki zabawy.

V. Główne założenia wychowania i nauczania integracyjnego.
U podstaw integracyjnego systemu kształcenia leżą następujące założenia:
1. Najkorzystniejsze dla rozwoju, wychowania i nauczania dzieci niepełnosprawnych jest przebywanie w gronie rodziny oraz społeczności osób pełnosprawnych przy zapewnieniu im odpowiednich warunków zdrowotnych, społeczno-wychowawczych i dydaktycznych.
2. Dla przygotowania dziecka niepełnosprawnego do samodzielnego – w miarę jego możliwości – życia w społeczeństwie, wysoce korzystne jest jego spontaniczne i celowo zorganizowane uczestnictwo w tym życiu.
3. W procesie wychowania i nauczania dzieci niepełnosprawnych uwzględnione będą ich potrzeby i predyspozycje osobowościowe. Wspólnie dla nich i dzieci pełnosprawnych zorganizowane będą identyczne sytuacje wychowawcze, a specjalne metody i środki będą wprowadzane ze względu na swoiste trudności dziecka związane z jego odchyleniami od normy.
4. Dzieci i młodzież niepełnosprawna maja prawo do korzystania ze wszystkich stopni i profilów szkolnictwa, instytucji sportu, rekreacji i kultury. Instytucje te powinny do swoich obiektów i swojej pracy wprowadzić odpowiednie rozwiązania organizacyjne zapewniające niepełnosprawnym swobodne z nich korzystanie.
W oparciu o przedstawione założenia przyjmujemy, że integracja dzieci niepełnosprawnych na terenie naszej placówki będzie polegała na włączeniu dzieci z odchyleniami od normy w Zycie grupy rówieśniczej na zasadzie równych praw i obowiązków oraz zapewnieniu im optymalnych warunków do harmonijnego rozwoju we wszystkich sferach: poznawczej, emocjonalnej, społecznej i fizycznej.

Cele i zadania przedszkola ogólnodostępnego z oddziałami integracyjnymi.

Celem przedszkola ogólnodostępnego z oddziałami integracyjnymi jest stworzenie warunków wychowawczych i edukacyjnych zapewniających wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dzieci zdrowych i niepełnosprawnych zgodnie z ich wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi poprzez:
1.zapewnienie opieki, wychowania i edukacji odpowiednich do wieku, tempa i dynamiki procesów rozwoju psychofizycznego od 3 roku życia do rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej,
2.realizację zadań określonych w podstawie programowej wychowania przedszkolnego z wykorzystaniem specyficznych metod, form i środków
uwzględniających zróżnicowany poziom rozwoju każdej grupy,
3.współdziałanie z rodzicami lub opiekunami dzieci, wspieranie ich w działaniach wychowawczych,
4.objecie oddziaływaniem wychowawczym dzieci niepełnosprawne zgodnie z ich indywidualnymi potrzebami rozwojowymi, edukacyjnymi i społecznymi,
5.stworzenie warunków do korzystania z opieki psychologicznej, logopedycznej i specjalnych form pomocy dydaktyczno-terapeutycznej.

VI. Formy pracy z dziećmi, metody pracy
1. Zabawa
- wszystkie rodzaje zabaw – tematyczne, konstrukcyjne, dydaktyczne, ruchowe
- zabawy samorzutne i organizowane przez nauczycielkę, grupowe, zespołowe i
indywidualne,
2. Zajęcia, w tym zajęcia i zabawy integrujące grupę (podaj iskierkę, kłębek przyjaźni, wspólne powitania, pobaw się moja zabawką), zabawy kołowe ze śpiewem, zabawy z wykorzystaniem metod czynnych „ KLANZA, teatrzyki dla dzieci, historyjki obrazkowe, drama, filmy, Udział dziecka jako widz, oraz jako uczestnik konkursów, turniejów, również jako widz w przedstawieniu oraz jako aktor. Praca z ksiażką, opowiadania, bajki z morałem, podkreślenie wzoru postępowania bohatera literackiego, wykorzystanie w szczególności Przygód Kubusia Puchatka, metody projektu – „cieszę się gdy…… , moje marzenia to … źle gdy …….. złoszcze się ……….. . lubie gdy …….”.
3. Czynności samoobsługowe , praca dzieci ( dyżury , opieka nad kącikiem przyrody )
4. Kontakty okolicznościowe – rozmowy , objaśnienia .
5 Uroczystości ( grupowe, rodzinne , przedszkolne , regionalne , narodowe ), samodzielne i przy udziale rodziców przygotowywanie potrzebnych elementów , rekwizytów )
6. Spotkania z ciekawymi ludźmi (różnych zawodów, babcie ) ,
7. Wycieczki przyrodnicze , do miejsc użyteczności publicznej , instytucji ,
8. Spacery , rozmowy , obserwacje,
9. Odpoczynek , relaksacja

VII. Ewaluacja programu
1. Ankieta dla rodziców ,
2. Ankieta dla nauczycieli ,
3. Obserwacja dzieci, arkusze obserwacji


2. ARTYSTĄ BYĆ W PRZEDSZKOLU


3. MYSŁOWICE MOJA MAŁA OJCZYZNA


4. BEZPIECZNIE W MOIM MIEŚCIE, PRZEDSZKOLU I NAJBLIŻSZYM OTOCZENIU


5. W MAGICZNYM ŚWIECIE CYFR I LITER - czyli potrafię wiele, ale mogę i chcę jeszcze więcej

Spis treści

1. Wstęp.
2. Cele i założenia programu.
3. Metody i formy pracy.
4. Ewaluacja.
5. Zakończenie.
6. Literatura.

1.Wstęp
Wychowanie przedszkolne ma na celu wszechstronny rozwój dziecka
i przygotowanie go do podjęcia nauki w szkole. Od najmłodszych lat dzieci wymagają wsparcia edukacyjnego niezbędnego do zaspokojenia potrzeby edukacyjnej. Jest ono konieczne do osiągania nowych kompetencji dziecięcych, warunkujących zdobywanie
w przyszłości najlepszych wyników w nauce i pracy.
Podstawową formą aktywności dziecka jest zabawa. „Zabawa pomaga dziecku poznać świat czterema podstawowymi metodami- poprzez naśladowanie, eksplorowanie, próbowanie i konstruowanie” (E. B. Hurlock, 1985). Istnieją różne rodzaje zabaw, np. ruchowe, konstrukcyjno- manipulacyjne, twórcze, dydaktyczne, tematyczne, każda niesie istotne dla rozwoju dziecka wartości. W zabawie dziecko wykorzystuje swój ogromny potencjał, nabywając różne umiejętności. Jak umożliwić ich optymalne zdobywanie?
W sposób zabawowy, odnosząc się do sytuacji życiowych, codziennych, bliskich dziecku.
Uczenie się dzieci odbywa się w różnych sytuacjach i okolicznościach. Kierowanie rozwojem dziecka wymaga dobrej orientacji w jego indywidualnych możliwościach rozwojowych, aby można było postawić mu odpowiednie wymagania. Nauczyciel przedszkola codziennie obcując z dzieckiem, obserwuje jego zabawę, wytwory plastyczne, słucha opowiadań, pytań czy wreszcie dostrzega szybkość czynionych postępów. Dlatego też nauczyciele wychowania przedszkolnego kładą szczególny nacisk na pobudzanie
i stymulowanie wszechstronnego rozwoju dziecka tak, aby było ono przygotowane do podjęcia obowiązku szkolnego i potrafiło odnaleźć się w naszym dość złożonym
i wymagającym świecie.
Zabawa w odkrywanie dźwięków, liter i cyfr towarzyszy dzieciom przez cały czas. Badają, poznają, układają zdania, rozwiązują rebusy matematyczne, same odkrywają pojęcia matematyczne. Zajęcia prowadzone w formie zabawy nie tylko wyzwalają spontaniczną radość dziecięcą, ale również rozwijają twórcze myślenie, empatię i samodzielność.

2. Cele i założenia programu.
Niniejszy program edukacyjny dla dzieci w wieku przedszkolnym został opracowany na podstawie programu wychowania przedszkolnego Iwony Brody pt.: „Od przedszkolaka do pierwszaka”. Treści programowe zostały zmodyfikowane z myślą o dzieciach wykazujących zainteresowanie pojęciami matematycznymi oraz nauka czytania i pisania. Program ten, ma za zadanie nie tylko skupiać się wokół treści matematycznych i polonistycznych, ale dbać jednocześnie o wszechstronny rozwoju dziecka optymalnie go stymulując.
Program zawiera cele, treści, metody i formy pracy, które są zgodne z podstawą programową wychowania przedszkolnego. Realizowany będzie w grupach starszych, czyli 5,6- latków w trakcie zajęć zintegrowanych w ciągu dnia pobytu dziecka w przedszkolu.
Nauczyciele grupy opracowują swój plan pracy, którego celem będzie zapewnienie dzieciom wszechstronnego rozwoju emocjonalnego, społecznego i fizycznego. Program zakłada, że poszczególne litery i cyfry będą wprowadzane wg planów miesięcznych, nie częściej niż po jednej na tydzień.

Cele ogólne:
1. Zapoznanie dzieci z 24 literami małymi i wielkimi, drukowanymi i pisanymi:
a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, o, p, r, s, t, u, w, y, z.
2. Rozwijanie analizy i syntezy słuchowej.
3. Przygotowanie do nauki czytania i pisania.
4. Poznanie cyfr oznaczających liczby od 0- 10 i znaków matematycznych:
<, >, +, -, =.
5. Kształcenie umiejętności liczenia.

Cele szczegółowe:
Nauka czytania i pisania
Dziecko:
- rozpoznaje i nazywa litery,
- dokonuje analizy i syntezy słuchowej wyrazów, określając jaką głoskę słyszy w nagłosie, śródgłosie, wygłosie;
- dokonuje analizy i syntezy wzrokowej wyrazu;
- odróżnia litery małe i wielkie, drukowane i pisane;
- czyta sylaby;
- czyta krótkie wyrazy;
- wyszukuje słowa rozpoczynające się daną głoską/ literą;
- wykonuje ćwiczenia grafomotoryczne.

Kształtowanie pojęć matematycznych:
Dziecko:
- rozpoznaje i nazywa cyfry;
- porównuje liczby, stosując znaki <, >, =
- wykonuje praktyczne czynności dodawania i odejmowania w pamięci;
- rozwiązuje zadania wymagające liczenia w sytuacjach zabawowych i życiowych;
- koduje i dekoduje czynności matematyczne, używając liczb i znaków: +, -, =, <, >.

3. Metody i formy pracy
METODY:
- słowna, oglądowa, praktyczna;
- uczenie się przez odkrywanie, działanie, przeżywanie;
- zabawowa;

● Metoda aktywnego słuchania muzyki, zwłaszcza klasycznej, według B. Strauss,
która czyni dziecko prawdziwym odbiorcą muzyki. Wprowadzając w świat muzyki,
rozwija jego wrażliwość, wyobraźnię, pomysłowość, doskonali koordynację słuchowo-wzrokowo- ruchową.

● Metoda pedagogiki zabawy według Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów i Animatorów KLANZA, oparta na wielokierunkowej aktywności dziecięcej. Łączy ona ruch, muzykę, taniec, działania plastyczne, poznawcze. Do ciekawszych zabaw należą te z chustą animacyjną. Doskonale wpływają one na integrację grupy, wyzwalają pozytywne emocje.

● Metoda gimnastyki twórczej według C. Orffa i R. Labana. Wykorzystuje się w niej różne formy ruchu, w tym również pantomimę, opowieść muzyczno-ruchową, a także ekspresję dziecka i jego twórczą inwencję. Umożliwia podejmowanie decyzji.

● Metoda P. Dennisona ukierunkowana na ćwiczenie obu półkul mózgowych, oparta
przede wszystkim na ruchach naprzemiennych.

● Metoda W. Sherborne często stosowana w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi.
Oparta na kontakcie z drugim człowiekiem i otoczeniem. Pozwala na wyczucie przestrzeni, ciężaru i ciała. Rozwija sprawność fizyczną.

● Metoda gimnastyki A. i M. Kniessów rozwija koordynację słuchowo-wzrokowo-
-ruchową. Doskonale kształtuje poczucie rytmu i sprawność fizyczną. Jest to rodzaj gimnastyki utanecznionej, polegającej na poszukiwaniu coraz to nowych form ruchu sprzężonego z rytmem, muzyką, z zastosowaniem przyborów. Zajęcia polegają na naśladowaniu ruchów prowadzącego, który jest współćwiczącym.

● Metody związane z nauką czytania: M. Bogdanowicz, B. Rocławskiego,
I. Majchrzak, G. Domana i inne. Wielość pomysłów na naukę czytania pozwala dostosować do dziecka najbardziej odpowiednią metodę lub daje możliwość ich
połączenia. To z kolei umożliwia pełne przygotowanie do nauki czytania i ułatwia opanowanie samej techniki czytania.

● Metoda Dobrego Startu M. Bogdanowicz jest systematycznie modyfikowana, rozszerzana. Stosuje się ją w terapii i w profilaktyce w odniesieniu do dzieci, których rozwój jest zaburzony – usprawniając nieprawidłowo rozwijające się funkcje, oraz do dzieci o prawidłowym rozwoju psychomotorycznym – aktywizując ten rozwój. Metoda ta to system ćwiczeń oddziałujących przede wszystkim na procesy instrumentalne: percepcyjne i motoryczne. Zasadniczą rolę odgrywają w niej trzy elementy: wzrokowy (wzory graficzne), słuchowy (piosenka) i motoryczny (wykonywanie ruchów zorganizowanych w czasie i przestrzeni, odtwarzanie wzorów graficznych, zharmonizowanych z rytmem piosenki). Celem metody jest jednoczesne usprawnienie czynności analizatorów: wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno-ruchowego, kształcenie lateralizacji, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni. W jej założeniach leży więc usprawnienie i koordynacja, czyli integrowanie funkcji.

● Metoda nauki matematyki prof. E. Gruszczyk-Kolczyńskiej doskonale wykorzystująca możliwości i prawidłowości rozwojowe małego dziecka. Pozwala dziecku działać, doświadczać, rozwiązywać problemy, wyciągać wnioski, przewidywać, cieszyć się z każdego działania. Uczy logicznego myślenia i rozwija wyobraźnię. Zwraca uwagę na ważny aspekt hartowania emocjonalnego dziecka, nabywania odporności emocjonalnej, np. poprzez umożliwienie mu konstruowania gier.

● Metoda oparta na tzw. nauczaniu poza klasą w bezpośrednim kontakcie z przyrodą.
Przetransponowana na teren przedszkolny umożliwia naturalne, wielozmysłowe odkrywanie, badanie otaczającego świata. Pozwala na wyzwalanie i kontrolowanie emocji, rozwija szacunek do przyrody i uzmysławia dzieciom, że wszyscy jesteśmy jej częścią.

●Metoda malowania dziesięcioma palcami według R. F. Show polega na manipulowaniu farbą przy użyciu dłoni i palców. Wykorzystuje naturalną skłonność dziecka do tzw. paćkania się. Jest bardzo przydatna w terapii. Wspaniale sprawdza się również w działaniach z młodszymi dziećmi.

● Relaksacja stopniowa według E. Jacobsona w wersji B. Kaji opiera się na wykonywaniu określonych ruchów rękami, nogami, tułowiem, twarzą w celu napinania
i rozluźniania kolejnych grup mięśni. Następujące po sobie napinanie i rozluźnianie mięśni służy początkowo odczuwaniu różnicy we wrażeniach płynących z mięśnia napiętego, będącego w stanie kontrakcji, i wrażeniach płynących z mięśnia rozluźnionego. Wprowadza się przy tym np. bliskie dzieciom postacie z bajek.
● Trening autogenny w wersji A. Polender to metoda relaksacji, w której wykorzystano
mechanizm identyfikacji i naśladownictwa w celu wywołania stanów organicznych. Relaksacja według oryginalnej instrukcji odbywa się w trakcie opowiadania bajki, w której duży nacisk położony jest na nastrój spokoju oraz uczucie ciężkości i ciepła w kończynach. Metodę stosuje się od czwartego roku życia dziecka.

● Metoda symboli dźwiękowych (muzykoterapia według B. Kaji) łączy w sobie ruch
i muzykę. Ma charakter terapii w zaburzeniach, ale też stymulacji w prawidłowym rozwoju. Na tle odpowiednio dobranej muzyki prowadzi się zajęcia usprawniające zaburzone funkcje i procesy. Muzyka wyzwala aktywność, a ćwiczenia aktywizują rozwój psychiczny i ruchowy. Metoda określa grupy ćwiczeń i tok metodyczny warunkujący wszechstronny rozwój. Grupy ćwiczeń:
- sfera ruchowa – pobudzanie ruchowe całego ciała w zakresie ruchów dowolnych
i kontrolowanych, stymulacja rozwoju ruchów manualnych;
- procesy poznawcze – ćwiczenia rozwijające procesy myślowe, zwłaszcza analizę, syntezę i porównywanie poprzez ćwiczenia w operowaniu symbolami dźwięków;
- procesy emocjonalne – ćwiczenia odreagowujące napięcia emocjonalne (relaksacyjne),
wzmagające wiarę we własne siły (rola wzmocnień pozytywnych);
- sfera społeczna – ćwiczenia zespołowe umożliwiające współdziałanie.
Tok metodyczny:
- ekspresja ruchowa na dowolne tematy muzyczne (spontaniczna i kontrolowana);
- interpretacja plastyczna utworów muzycznych;
- poznawanie i operowanie symbolami dźwięków;
- zabawy słowno- muzyczno-ruchowe z elementami melorecytacji, inscenizacji, ćwiczeń pantomimicznych;
- relaksacja.

● Metoda przekładu intersemiotycznego według K. Krasoń wprowadza w świat poezji. Polega na przetransponowaniu słowa na ruch i dźwięk, a także wytwór plastyczny.
W dużym stopniu wyzwala ekspresję twórczą dziecka.

● Metoda dramy jako metoda dydaktyczno-wychowawcza umożliwia poznanie świata
poprzez działanie. Rozwija osobowość dziecka. Jej podstawą jest fikcja wyobrażeniowa,bycie w roli. Drama podtrzymuje spontaniczną ekspresję i skłonność do zabawy. Stwarza możliwość rozwoju: zmysłów (słuchu, węchu, dotyku, wzroku, smaku), wyobraźni, używania, doskonalenia i panowania nad własnym ciałem, mowy, intelektu, panowania nad emocjami.

● Techniki C. Freineta oparte na nauce poprzez zabawę i wielokierunkowej działalności dziecka. Doskonale rozwijają wyobraźnię, wrażliwość i ekspresję. Pozwalają dziecku na podejmowanie decyzji, rozwiązywanie problemów, szukanie odpowiedzi na nurtujące je pytania, badanie, eksperymentowanie, przeżywanie i doświadczanie. Uczą radzenia sobie w grupie. Pozwalają na wykorzystanie ogromnego potencjału drzemiącego w małym człowieku. Podstawowe i najbardziej znane techniki Freineta przetransponowane na teren przedszkolny to: swobodne teksty dzieci połączone z gazetką przedszkolną, doświadczenia poszukujące, planowanie pracy indywidualnej i zbiorowej przez dzieci pod kierunkiem nauczyciela, różnorodne formy ekspresji artystycznej i technicznej jako podstawa wychowania estetycznego i technicznego; korespondencja i wymiana międzygrupowa i międzyprzedszkolna.

● Metoda „Wzory i obrazki” według M. Frostig, D. Horne’a. Polega na rozwijaniu
u dzieci zdolności spostrzegania wzrokowego. Ćwiczenia skoncentrowane są na pięciu aspektach percepcji wzrokowej:
– koordynacji wzrokowo-ruchowej;
– spostrzeganiu fi gur i tła;
– stałości spostrzegania;
– spostrzeganiu położenia przedmiotów w przestrzeni;
– spostrzeganiu stosunków przestrzennych.

● Metody z zastosowaniem programów komputerowych. Dzięki programom komputerowym można: usprawniać zaburzone funkcje, ciekawie dla dziecka motywować do nauki czytania i pisania, pobudzać sferę emocjonalno- motywacyjną.
FORMY;
- praca indywidualna- dziecko samodzielnie wykonuje czynności;
- praca zbiorowa- wszystkie dzieci pracują wspólnie;
- praca zespołowa- dzieci pracują w stałych zespołach;
- praca grupowa- dzieci pracują w jednorazowych grupach.

4. Ewaluacja
Do ewaluacji programu zostaną wykorzystane narzędzia badające umiejętności dziecka- Arkusz wiadomości i umiejętności. Arkusz ma na celu dostarczenie informacji dotyczącej zasobu wiadomości i umiejętności, a także rozwój indywidualnych zdolności dziecka.

UWAGI
Program może być modyfikowany w zależności od predyspozycji dzieci, środków dydaktycznych a także możliwości czasowych.

Literatura

1. Bałczewska E. Herde M. Kwiatkowska E. Wasilewska E. Grodzicka A.L.: ABC… Program wychowania przedszkolnego XXI wieku . Warszawa WSiP 2000.
2. Bogdanowicz M.: „Metoda Dobrego Startu.” GWP 2003.
3. Broda I.: Program Wychowania Przedszkolnego „Od przedszkolaka do pierwszaka”, Warszawa WSiP 2010,
4. Brońska E.: „Refleksje na temat przedszkolnych programów” Wychowanie
w Przedszkolu 7/2005.
5. Dudzińska I.: „Dziecko sześcioletnie uczy się czytać”. Warszawa WSiP 1992.
6. Gruszczyk – Kolczyńska E. Zielinska E.: Dziecięca matematyka – Program dla przedszkoli , klas zerowych i placówek integracyjnych. Warszawa WSiP 1999.
7. Hurlock E. B., Rozwój dziecka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1985.
8. Lewis D.: „Jak wychować zdolne dziecko”. Warszawa PZWL 1988.
9. Limont W.: „Zdolności twórcze dzieci w wieku przedszkolnym” Wychowanie
w Przedszkolu 8/2002.
10. Majchrzak I.: „Wprowadzenie dziecka w świat pisma.” Warszawa WSiP 1995.
11. Uszyńska – Jarmoc J.: „Metody wspierania aktywności edukacyjnej.” Wychowanie
w Przedszkolu 9/2004.

6. PROGRAM ADAPTACYJNY DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH - JESTEŚMY WSZYSCY TACY SAMI

Celem głównym programu jest: działanie pedagogiczne, które sprzyja rozładowaniu negatywnych doznań dziecka niepełnosprawnego wywołanych gwałtownym rozstaniem z rodziną i brakiem wiedzy o nowym środowisku.

Cele szczegółowe
1. dla dzieci i rodziców:
a) zapoznanie się rodzica i dziecka z funkcjonowaniem przedszkola: bazą i zasobami,
b) zminimalizowanie lęku rodziców przed oddaniem dziecka w ręce obcej, nieznanej osoby i w obce środowisko,
c) odczuwanie i kojarzenie przez dzieci środowiska przedszkolnego jako coś miłego, przyjemnego, miejsce dobrej zabawy,
d) zapoznanie z metodami i formami realizowanymi w przedszkolu,
e) poznanie w sposób bezpośredni przez dzieci i rodziców nauczyciela grupy,
f) zaznajamianie rodziców z trudnościami adaptacyjnymi dzieci do nowych warunków i sposobami ich pokonywania,
g) poznanie oddziaływań wychowawczych przedszkola na dziecko,
h) stopniowe nabywanie umiejętności życia społecznego (uczenie norm postępowania w grupie rówieśniczej),
i) szybkie i łatwe nabywanie poczucia przynależności do grupy, rozwijanie motywacji do działania,
j) zapoznanie rodziców i dzieci ze zwyczajami i organizacją dnia w przedszkolu.
2. dla przedszkola:
a) poznanie dzieci i rodziców przez nauczycielki,
b) integracja dzieci, nauczycieli i rodziców we wspólnych zajęciach jako pomoc w porozumiewaniu się, lepszym wzajemnym poznaniu,
c) nawiązanie dobrego kontaktu z dzieckiem i rodziną,
d) poznanie oczekiwań i propozycji rodziców,
e) stopniowe zdobywanie zaufania rodziców,
f) pozyskanie informacji o dziecku od rodzica,
g) pedagogizacja rodziców w zakresie zaspokajania potrzeb dziecka jako warunku jego prawidłowego wszechstronnego rozwoju,
h) integrowanie się środowiska rodzinnego dziecka z przedszkolem w celu ułatwienia dobrej współpracy,
i) umożliwienie dzieciom i rodzicom spędzania wspólnego czasu w przedszkolu.

Zadania przedszkola i dziecka w procesie adaptacji
W założeniu, przedszkole jako intencjonalnie tworzone środowisko wychowawcze stawia sobie za cel kierowanie rozwojem osobowości dzieci od 3 do 6 lat oraz wszechstronne przygotowanie ich do nauki w szkole. Troska o dziecko przejawia się w tworzeniu optymalnych warunków do rozwijania potencjalnych możliwości każdego wychowanka w toku stałego i świadomego obserwowania jego aktywności i potrzeb. Podstawowym zadaniem przedszkola jest włączenie rodziny poprzez odpowiednie jej przygotowanie do udzielenia pomocy dziecku w jego adaptacji do nowego środowiska społecznego. Do istotnych zadań przedszkola należy:
a) kompensowanie dziecku niedoborów poprzednich środowisk wychowawczych,
b) korygowanie wad i parcjalnych zaburzeń rozwoju,
c) zapewnienie dziecku poczucia psychologicznego bezpieczeństwa,
d) stworzenie miłej serdecznej i rodzinnej atmosfery przez personel przedszkola,
e) umożliwienie dziecku wyrażania i rozwijania własnego „Ja”,
f) uczenie rozwiązywania problemów,
g) budowanie poczucia własnej wartości, wiary we własne siły,
h) kierowanie uczeniem się dzieci w różnych sytuacjach i okolicznościach tworzonych celowo oraz w toku ich swobodnej działalności i zabawie,
i) uczenie dzieci samoobsługi i samodzielności z zaspokajaniem podstawowych potrzeb,
j) organizowanie zajęć edukacyjnych mających na celu zdobywanie nowych doświadczeń i umiejętności,
k) udzielanie małemu dziecku pomocy w procesie jego adaptacji do przedszkola.
Oczekiwania przedszkola wobec dziecka
1. Opanowanie czynności samoobsługowych w łazience, przy posiłkach.
2. Umiejętność posługiwania się łyżką.
3. Zgłaszanie potrzeb fizjologicznych i wykonywanie czynności higienicznych.
4. Zdejmowanie i ubieranie podstawowych części garderoby.
5. Rozpoznawanie swoich rzeczy wśród innych.
6. Znajomość swojego imienia i nazwiska.
Przedszkole stawia sobie za cel nauczenie, opanowanie i utrwalenie tych czynności na co dzień. Rola rodziców w ułatwianiu przystosowania dziecka do przedszkola Rodzina jest tym środowiskiem, które wywiera najsilniejszy wpływ na rozwój społeczny i emocjonalny dziecka. Jego znaczenie jest tak wielkie, gdyż rozpoczyna się on bardzo wcześnie i trwa zazwyczaj nieprzerwanie przez bardzo długi okres życia, a zwiększyć go może silna więź uczuciowa łącząca dziecko z bliskimi osobami. Dziecko powinno wiedzieć dużo o swojej rodzinie, o pracy rodziców, zajęciach rodzeństwa, o codziennym trudzie i problemach, a także o radościach i sukcesach. Na tej podstawie rozwijać się mogą pełniej i mocniej uczucia dzieci, ich szacunek dla poszczególnych członków rodziny, jak również poszanowanie i dobra postawa dziecka wobec nauczycielki przedszkola. Przedszkola mają szansę uzupełniać oddziaływania wychowawcze domu rodzinnego, wspierać i pobudzać rozwój dziecka, wzmacniać i pielęgnować istniejące u dzieci uzdolnienia. Aby ułatwić i maksymalnie skrócić proces adaptacji dziecka do przedszkola, należy zadbać o to, aby pierwsze spotkanie z rodzicami odbyło się jak najwcześniej. Na spotkaniu tym rodzice powinni być w pełni poinformowani o sprawach organizacyjnych, jak również o zadaniach, jakie stoją przed dziećmi nowoprzyjętymi do przedszkola. Należy uświadomić rodzicom, co dzieje się z ich dzieckiem w pierwszym okresie po rozstaniu z domem, jakie przeżywa emocje. Ten pierwszy kontakt rodziców i nauczycielek jest bardzo ważny. W dużym stopniu wpływa na poziom wzajemnego zaufania i przyczynia się do łagodzenia trudności, na jakie napotyka dziecko.
Przystosowanie dziecka do przedszkola ułatwia to, co przekażemy rodzicom na pierwszym spotkaniu. Są to następujące sprawy:
a) dziecko musi przede wszystkim mieć w domu zaspokojoną potrzebę kontaktu emocjonalnego, potrzebę bezpieczeństwa,
b) z dzieckiem należy dużo się bawić, rozmawiać po to, by miało okazję i czas do rozładowania napięć nagromadzonych w przedszkolu; im dziecko jest bardziej „grzeczne” i wyciszone w przedszkolu, tym więcej należy mu stwarzać okazji do aktywności, wyładowania się,
c) w obecności dziecka należy unikać rozmów o przedszkolu, zwłaszcza jeśli nie spełnia ono oczekiwań rodziców,
d) należy dążyć do jak najszybszego wyuczenia dziecka podstawowych czynności, decydujących o zaradności i samodzielności dziecka, uniezależniających go od pomocy innych osób; dziecko niezaradne gorzej się czuje, dłużej trwa proces jego oswajania się z przedszkolem, częściej czeka ono na czyjąś pomoc i czuje się nieszczęśliwe,
e) głównie rodzice muszą ułatwić dziecku pokonywanie różnych trudności, wiedząc o tym, co ich dziecku może je sprawiać.
Rolą nauczyciela jest uświadomienie rodzicom tego, co będzie ułatwiać życie w przedszkolu. Ze strony rodziców oczekujemy zrozumienia, na czym polega istota trudności dziecka i właściwego zaspokojenia jego różnych potrzeb. W świadomości rodziców należy rozwijać przekonanie o istotnych walorach pracy edukacyjnej z małym dzieckiem. Nie jest to bowiem wyłącznie praca opiekuńczo – wychowawcza, ale przede wszystkim praca pedagogiczna, wspierająca rozwój umysłowy, społeczny, poznawczy i emocjonalny oraz fizyczny dziecka w wieku przedszkolnym.
Rady dla rodziców
Adaptacja dzieci do przedszkola dokonuje się w ciągu pierwszych miesięcy pobytu dziecka w przedszkolu. Nie musi ona być dla dzieci przeżyciem bolesnym, niemiłym, a wręcz przeciwnie, może stanowić źródło nowych doznań korzystnych dla ich rozwoju i socjalizacji. Dlatego też konieczne jest współdziałanie dwóch środowisk – rodziny i przedszkola – rozpoczęte odpowiednio wcześnie, a wspomagające dziecko w płynnym przechodzeniu z jednego środowiska w drugie.

1. Adaptację w przedszkolu ułatwiają:
a) racjonalne podjęcie decyzji przez rodziców,
b) pozytywne myślenie o przedszkolu (zaufanie do kadry i personelu),
c) poznanie przedszkola przez dziecko i rodziców,
d) wcześniejsze umożliwienie dziecku przebywania z innymi osobami dorosłymi (bez obecności rodziców),
e) zapewnienie dziecku kontaktów z innymi dziećmi,
f) stopniowe przyzwyczajanie dziecka do przedszkola – krótki czas pobytu, bez posiłków, leżakowania (w pierwszych dniach),
g) akceptacja dziecka i wspieranie go przez rodziców,
h) okazywanie spokoju, poczucia bezpieczeństwa podczas rozstania z dzieckiem,
i) spędzanie wolnego czasu z dzieckiem po odebraniu go z przedszkola, okazywanie zainteresowania,
j) ujednolicenie rytmu życia w przedszkolu i w domu.
2. Adaptację w przedszkolu utrudniają:
a) niepewność decyzji rodziców,
b) brak zaufania do przedszkola, do personelu,
c) niepokój, lęk rodziców o dziecko,
d) nieznajomość przedszkola przez dziecko,
e) brak doświadczeń społecznych w kontaktach z innymi dorosłymi i dziećmi,
f) nadopiekuńczość, wyręczanie dziecka w prostych czynnościach samoobsługowych,
g) zostawianie na początku dziecka w przedszkolu na pełny wymiar godzin,
h) straszenie dziecka nauczycielkami w przedszkolu,
i) pośpiech, zdenerwowanie przy przyprowadzaniu dziecka do przedszkola, brak czasu dla dziecka po przyjściu z przedszkola,
j) brak zrozumienia dla trudnych zachowań dziecka, odrzucenie, obrażanie się na dziecko.

Rodzicu!
1. Nie przeciągaj pożegnania w szatni; pomóż dziecku rozebrać się, pocałuj je i wyjdź!
2. Nie zabieraj dziecka do domu, kiedy płacze po rozstaniu!
3. Nie obiecuj: „jeśli pójdziesz do przedszkola, to coś dostaniesz”; kiedy będziesz odbierać dziecko, możesz dać mu mały drobiazg, ale nie może być to forma przekupstwa!
4. Kontroluj się, co mówisz; zamiast: „już możemy iść do domu”, powiedz: „teraz możemy iść do domu”!
5. Nie wymuszaj na dziecku, aby zaraz po przyjściu do domu opowiedziało, co wydarzyło się w przedszkolu; to powoduje niepotrzebny stres!
6. Jeśli dziecko przy pożegnaniu płacze, postaraj się żeby przez kilka dni odprowadzał je do przedszkola ktoś inny!
7. Pamiętaj: witaj i żegnaj swoje dziecko zawsze uśmiechem!

Dni adaptacyjne w grupie integracyjnej
1. Cele realizowane w trakcie procesu adaptacji:
a) kształtowanie umiejętności społecznych,
b) rozwijanie umiejętności wchodzenia w relację dziecko – nauczyciel, nauczyciel – rodzic,
c) kształtowanie u dziecka potrzeby stosowania i przestrzegania norm i zasad obowiązujących w grupie społecznej,
d) zapoznanie się z otoczeniem placówki,
e) włączanie rodziców do aktywnego uczestnictwa w codziennym życiu grupy,
f) wdrażanie dziecka do samoobsługi, g) rozwijanie u dzieci akceptacji i tolerancji odmienności w sposobie bycia, w wyglądzie oraz wobec różnych opinii i sądów,
h) kształtowanie u dzieci potrzeby niesienia pomocy słabszym, potrzebującym i niepełnosprawnym,
i) budowanie u dzieci poczucia własnej wartości.
2. Formy realizacji w procesie adaptacyjnym:
a) praca w grupie,
b) praca w zespołach,
c) praca indywidualna.
Metody służące realizacji założeń programu adaptacyjnego
Przy doborze metod, które służą realizacji programu adaptacyjnego, bierze się pod uwagę takie czynniki jak:
a) wiek dzieci,
b) treści, które obejmuje program,
c) zadania i cele,
d) niepełnosprawności, z którymi trafiły dzieci do oddziału,
Gdy poruszamy zagadnienie doboru metod, musimy mieć świadomość, że w wieku przedszkolnym podstawowym rodzajem aktywności każdego dziecka jest zabawa. Zabawa zatem jest swego rodzaju bazą wyjściową przy doborze metod pracy z dzieckiem. Ogólnie rzecz biorąc metody podzielono na:
a) metody oparte na słowie,
b) metody oparte na obserwacji,
c) metody praktycznego działania,
Należy w tym miejscu uwzględnić również specjalistyczne metody, techniki i narzędzia stosowane w codziennej pracy z dzieckiem pełnosprawnym i niepełnosprawnym. Między innymi są to:
-metoda ruchu rozwijającego W. Sherborne, metoda Dobrego Startu, język migowy, fonogesty, metoda Dennisona, metoda M. Frostig, Orffa, Relaksacja Jacobsona, elementy logorytmiki, elementy terapii „Holding”, program korekcji zachowań, metoda E. Gruszczyk – Kolczyńskiej, wybrane ćwiczenia. N. C. Kepharta, elementy programu dotyczącego orientacji przestrzennej osób niewidomych i słabo widzących, elementy programu kształcenia widzenia N. Barragi, metoda malowania dziesięcioma palcami, muzykoterapia, arteterapia, chromoterapia, aromaterapia.
Realizacja założeń programu adaptacyjnego
Program adaptacyjny w grupach integracyjnych realizowany jest w oparciu o harmonogram. Na spotkania z nami zapraszane są dzieci i ich rodzice lub opiekunowie. Prowadzący grupę zawsze muszą mieć na uwadze różnorodność niepełnosprawności i nie zapominać o tym istotnym czynniku przy doborze form, metod, narzędzi i technik w oparciu, o które realizowane będą poszczególne zajęcia. Pragniemy przecież sprawić, by każde dziecko i każdy rodzic, opiekun miał poczucie sukcesu i samorealizacji, by każde dziecko czuło się bezpieczne i pewne, w końcu by na płaszczyźnie dziecko – nauczyciel – rodzic nawiązała się istotna więź. Dlatego treści i działania podejmowane w trakcie tych spotkań przybierają postać:
a) zabaw o charakterze integrującym grupę,
b) zajęć z rodzicami /opiekunami dziecka,
c) zajęć z zakresu orientacji przestrzennej (makroprzestrzeń i mikroprzestrzeń),
d) ćwiczeń rozwijających sprawność ruchową,
e) zabaw dotyczących koordynacji wzrokowo – ruchowo – słuchowej,
f) ćwiczeń i zabaw obejmujących percepcję wzrokową,
g) ćwiczeń i zabaw obejmujących percepcję słuchową,
h) zabaw dotyczących rozwoju emocjonalnego.
Zatem w trakcie zajęć dzieci i rodzice spędzą czas na wspólnej aktywności. Nauczyciel jest siłą sprawczą, która inspiruje do integracji grupy, wyzwala w dzieciach potrzebę dążenia do tego, by wchodzić w relacje z rówieśnikami, zachęca do poznawania innych i siebie, swojego ciała, do poznawania nowego otoczenia, nowego środowiska. Dzieci mogą posłuchać bajki, zainscenizować opowieść ruchem przy akompaniamencie muzyki. Mają możliwość spędzić czas na zabawach i grach planszowych i konstrukcyjnych. Uczą się jak wygrywać i jak znosić porażki. W trakcie zabaw zdobywają wiedzę o wzorcach zachowań społecznie akceptowanych, uczą się szacunku wobec siebie i innych osób. Nauczyciel aranżuje każde spotkanie biorąc pod uwagę specyficzne potrzeby i możliwości poszczególnych dzieci.

Współpraca z rodzicami
W trakcie dni adaptacyjnych nauczyciel ma możliwość wdrażania rodziców i opiekunów dzieci do współpracy. Powodzenie dziecka zależy od ujednolicenia wszelkich działań podejmowanych w placówce i ich kontynuacji przez rodzinę poza przedszkolem.
Formy współpracy nauczyciela z rodzicami to m.in.:
a) zebrania grupowe,
b) konsultacje indywidualne,
c) udział w zajęciach otwartych,
d) aktywny udział w uroczystościach przedszkolnych.
Przedszkolowo.pl logo